Met haar rijke geschiedenis en grote koninklijke gezindheid wordt er al eeuwen veel in Nederland gevlagd. Tel daarbij op de bijna altijd aanwezige wind, en u kunt Nederland rekenen tot het vlaggenland bij uitstek. Toch is het opvallend dat er zo weinig duidelijkheid bestaat over hoe en wanneer er gevlagd moet worden.

Deze onduidelijkheid is onnodig. Want voor het vlaggen bestaan gewoon regels over de volgorde, de formaten en de data. Bij het juiste gebruik van die regels bewijst u eer aan het land, provincie of aan bijvoorbeeld uw gasten.

Vlagdata

10 april 2007                                       H.K.H. Prinses Ariane Wilhelmina Máxima Inez der Nederlanden 

26 juni 2005                                        H.K.H. Prinses Alexia Juliana Marcela Laurentien der Nederlanden

Op Koninginnedag en op de bovengenoemde verjaardagen van de leden van het Koninklijk Huis wordt de vlag uitgestoken met oranje wimpel.
Surf voor meer informatie naar:

• Postbus 51: www.postbus51.nl.
• Koninlijk Huis: www.koninklijkhuis.nl.  

Vaste regels

Een vlag is een eerbetoon aan bijvoorbeeld een natie en hoort daarom niet 's nachts buiten te hangen. Het hijsen van de vlag gebeurt dan ook bij zonsopgang, het neerhalen bij zonsondergang. Alleen wanneer een landenvlag aan beide zijden door schijnwerpers wordt belicht mag deze na zonsondergang blijven hangen.

Een vlag behoort de grond niet te raken. Vroeger werd een vlag die de grond wel raakte verbrand. Tegenwoordig is dat niet meer het geval. De vlag kan dan gewoon gewassen worden. Het doek wordt wel verbrand wanneer het opzettelijk wordt misbruikt.

De Nederlandse vlag

De Nederlandse vlag is het symbool van het koninkrijk der Nederlanden en hoort daarom overal op Nederlands grondgebied een ereplaats te hebben. Het is niet toegestaan de nationale driekleur te gebruiken voor commerciële doeleinden of te bedrukken met (reclame) teksten.

In 1937 heeft de toenmalige koningin Wilhelmina de kleuren van de Nederlandse vlag bij koninklijk besluit vastgesteld: helder (vermiljoen) rood, helder wit en (kobalt) blauw. Voor de afmeting van de vlag gelden geen regels. In het algemeen wordt de verhouding lengte-breedte van 3 : 2 aangehouden

4 en 5 mei

Jaarlijks herdenken wij de gevallenen op 4 mei. Deze datum is nationaal ingesteld. Zo ook de daaropvolgende bevrijdingsdag op 5 mei. Op beide dagen wordt de Nederlandse vlag gebruikt.

Vlagprotocol op 4 mei

De nationale herdenking beperkt zich tot de vooravond van 4 mei. Om die reden is het halfstok hangen officieel ook beperkt tot de tijdsperiode van 18.00 uur tot zonsondergang. Het moment van twee minuten stilte vindt plaats van 20.00 uur tot 20.02 uur. Daarna wordt de vlag niet in top gehesen (ook niet bij officiële herdenkingsplechtigheden), maar blijft overal halfstok tot zonsondergang.

Bij het halfstok hijsen van de vlag wordt de vlag eerst in top gehesen, waarna de vlag wordt neergelaten totdat het midden van de vlag op de helft van de gebruikelijke hoogte is. Het is belangrijk er op te letten dat de vlag in geen enkel geval - ook bij windstilte - de grond of een ander obstakel raakt. De vlag wordt binnengehaald door de vlag eerst langzaam in top te hijsen en vervolgens neer te halen.

Vlagprotocol op 5 mei

Op 5 mei mag de nationale vlag (zonder wimpel) van zonsopkomst tot zonsondergang in top. Alleen wanneer het rood, wit en blauw aan beide zijden door schijnwerpers wordt belicht, mag deze na zonsondergang blijven hangen.

Wimpels

De oranje wimpel wordt officieel alleen gebruikt op verjaardagen van leden van het Koninklijk huis en op Koninginnedag. De oranje wimpel moet minimaal dezelfde lengte hebben of iets langer zijn dan de diagonaal van de vlag. Andere wimpels, zoals een provinciewimpel, worden vaak alleen gebruikt. Deze wimpels zijn echter goed te combineren met een vlag.

Wimpels mogen altijd als decoratie aan de vlaggenmast hangen. Om bijvoorbeeld de lokale gebeurtenis te benadrukken, kunt u een provincie- of gemeentewimpel met een vlag combineren. Wilt u uw afkomst in Europees verband niet verloochenen, dan kunt u bijvoorbeeld een rood-wit-blauwe wimpel boven de vlag van de Europese Unie hangen.

Meerdere vlaggen

Wilt u meerdere vlaggen naast elkaar hangen, dan behoren alle vlaggen dezelfde afmeting te hebben. Zo niet, dan horen ze in ieder geval op gelijke hoogte te hangen.

De belangrijkste vlag - in Nederland de nationale driekleur - krijgt altijd een ereplaats. Bij twee vlaggen is de ereplaats rechts uitgaande van de positie met de rug naar het gebouw en uw gezicht naar de vlaggen. Bij drie vlaggen is de ereplaats in het midden. De vlag die daarna het belangrijkste is, komt rechts.

Voor (aankomend) publiek betekent dit, dat bij twee vlaggen de ereplaats links is. Bij drie vlaggen is de ereplaats vanzelfsprekend weer in het midden. Voor (aankomend) publiek is de vlag die daarna het belangrijkste is, de linker.

Landenvlaggen

Als naast de Nederlandse vlag, vlaggen van andere landen worden gehesen, kunt u de onderlinge rangorde bepalen met behulp van de eerste letter van de Franse namen van de betrokken landen. De nationale vlag hangt altijd in het midden. Het eerste land in het alfabet komt rechts hiervan (uitgaande van de positie met de rug naar het gebouw en uw gezicht naar de vlaggen), de volgende links, de volgende weer rechts… Om en om vanuit het midden.

De vlag van de Europese Unie is een verenigingsvlag en hoort qua rangorde als laatste. Bij het hijsen van de vlaggen wordt van buiten naar binnen gehesen. De belangrijkste komt het laatst. Vaak wordt er dan het volkslied gespreeld.

Provinciaal en regionaal

Bij een gemeente- of provincievlag is de plaats afhankelijk van het evenement. Bij een gemeente-aangelegenheid bijvoorbeeld hangt de gemeentevlag altijd rechts uitgaande van de positie met de rug naar het gebouw.

Omtrent het aantal vlaggen rond bijvoorbeeld een gemeentehuis gelden geen voorschriften. Bij een herdenking van een stadsbevrijding, heeft de stadsvlag de voorkeur boven de nationale driekleur.

Wilt u gemeente, provincie en land naast elkaar? En heeft die gebeurtenis een provinciaal tintje? Plaats dan de provincievlag rechts en de gemeentevlag links van de Nederlandse vlag (uitgaande van de positie met de rug naar het gebouw en uw gezicht naar de vlaggen).

Reclamevlaggen

Heeft u een buitenlandse gast en wilt u naast de Nederlandse vlag ook een vlag met uw logo ophangen? Dan komt de logovlag links van de Nederlandse vlag en de vlag van het land van uw gasten rechts (uitgaande van de positie met de rug naar het gebouw en uw gezicht naar de vlaggen). De vlag-etiquette zijn overgenomen van de Dokkumervlaggencentrale.